اختلاف نظر سازنده است يا مخرب

بسياري از تعارض ها و اختلاف هاي ما از آنجا سرچشمه مي گيرند كه افراد متفاوت ،ديدگاه هاي متفاوتي نسبت به يك موضوع دارند و جالب اينجاست كه معمولاً در هر اختلافي، هريك از طرفين فكر مي كنند كه درست مي گويند و حق با  آنهاست و اين ديگري است كه اشتباه مي كند

هر فردي منحصر به فرد و ويژه است و با همه آدم هاي ديگر فرق دارد

هر فردي احساسات ، ديدگاه ها و رفتارهاي مخصوص به خودش را دارد و به همين دليل امكان ندارد كه دو نفر در همه چيز، هم عقيده و هم فكر باشند. مهم اين است كه ياد بگيريم داشتن اختلاف نظر كاملاً طبيعي است و اين مهارت را كسب كنيم كه ديدگاه خود را تنها ديدگاه يا بهترين و مناسب ترين ديدگاه ندانيم و توانايي ديدن موضوع از زاويه ديد ديگران را نيز داشته باشيم. آن وقت است كه ارتباط بين فردي مؤثرتر و سالم تري برقرار خواهيم كرد

حال يك سؤال ديگر ،‌آيا فكر مي كنيد افراد مي توانند همه با هم اختلاف نظر داشته باشند ولي هنوز با هم دوست باشند؟ اختلاف نظر چه فايده اي مي تواند داشته باشد ؟ با دوستانتان درباره ارزش اختلاف نظر صحبت كنيد. در زير نظرات برخي افراد در مورد ارزش اختلاف نظر نوشته شده است:

داشتن اختلاف نظر، يك قسمت جدانشدني از ارتباطات شما است و ميتواند باعث رشد و ارتقاء مهارت هاي بين فردي شما گردد. بنابراين بسيار مهم است كه به جاي تلاش در جهت حذف اختلاف نظر ، سعي كنيم مهارت هايي را براي حل مؤثر  اختلافات و تعارضات بين فردي بياموزيم. يادمان باشد كه اگر ما از بحث و جدل پرهيز كنيم و يا مشكلات بين فردي خود را به شيوه اي نامناسب و ناكافي حل كنيم ،آنگاه در دراز مدت با مشكلات بسيار جدي تر در روابط بين فردي خود روبرو خواهيم شد. در اين مقاله به موضوع حل اختلافات بين فردي مي پردازيم :

از كجا بدانيم كه اختلافات ما سازنده است يا مخرب ؟ ما بر اساس چهار عامل تعيين مي كنيم كه اختلاف، سازنده است يا مخرب :

راهكارهايي براي حل اختلاف          

اختلاف هميشه رخ مي دهد و ما مي توانيم از آن بهره ببريم و به نفع خويش عمل كنيم. اگر ما مهارتهاي لازم براي حل اختلاف را داشته باشيم ،آنگاه اختلاف، به نوع سازنده خود تبديل مي شود. تمرين هاي زير مي توانند به حل سازنده اختلاف كمك كنند

پنج اختلاف عمده اي را كه در طي سال هاي گذشته با اطرافيان داشته ايد به خاطر بياوريد. آن ها را روي كاغذ يادداشت كنيد. از چه راههايي براي حل اين اختلافات استفاده كرديد؟

آدم ها براي حل اختلاف، راهبردهاي مختلفي دارند. راهبردهاي حل اختلاف در كودكي آموخته مي شوند و بسياري  مواقع هنگامي كه اختلافي پيش مي آيد، اتوماتيك به كار مي افتند و در واقع، ما اطلاع چنداني در مورد راهبردهاي حل اختلاف خودمان نداريم. وقتي اختلافي پيش مي آيد، آدم ها دو موضوع و مسئله اصلي را مد نظر قرار مي دهند:

اينكه " اهداف " و "روابط‌" ما ،‌هريك تا چه اندازه برايمان اهميت دارند، منجر به پنج سبك حل اختلاف مي شود

يك سبك را مي توان لاك پشتي يا سبك كناره گيرانه ناميد. لاك پشتها در لاك خود عقب نشيني مي كنند تا از  اختلاف بپرهيزند. آنها هم از اهداف شخصي و هم از روابط خويش با ديگران مي گذرند. آنها از موضوعاتي كه مي توانند اختلاف برانگيز باشند و از افرادي كه با آنها اختلاف دارند ،پرهيز  مي كنند. به نظر لاك پشتها سعي در حل اختلاف بين فردي ،كاري بيهوده است. به نظر آنها دور شدن از اختلافات و تعارضات بين فردي آسانتر از روبرو شدن با اين اختلافات است

سبك دوم را ميتوان روش كوسه وار يا سبك زورگيرانه ناميد. كوسه ها سعي مي كنند كه عقيده و نظر خود را در مورد شيوه حل اختلاف، به فرد مقابل تحميل كنند. اهداف اين افراد برايشان اهميت خاصي دارد و روابط بين فردي براي آنها بي اهيمت است. آنها در پي آن هستند كه به هر قيمتي شده به اهدافشان برسند. آنها به نيازهاي آدم هاي ديگر فكر نمي كنند. برايشان مهم نيست كه ديگران آنها را مي پذيرند ، قبول دارند يا خير . كوسه ها بر اين باورند كه در حل اختلاف يك طرف مي بازد و يك طرف مي برد و آنها مي خواهند كه برنده باشند. بردن به كوسه ها حس غرور و پيروزي مي دهد . باختن به آنها حس ضعف ،‌ بي كفايتي و شكست مي دهد . كوسه ها سعي مي كنند با اعمال قدرت ، زورگويي و فشار بر ديگران غلبه كنند

سبك سوم را مي توان سبك خرس اسباب بازي يا سبك توأم با نرمش ناميد. خرس هاي اسباب بازي به روابط با ديگران اهميت زيادي مي دهند، در حالي كه براي رسيدن به هدف، اهميت چنداني قايل نيستند . خرس هاي اسباب بازي مي خواهند كه دوست داشتني و محبوب باشند. به نظر آنها بايد از تعارض پرهيز كرد تا به اين ترتيب هماهنگي و تعادل حفظ شود. به نظر خرس هاي اسباب بازي، نمي توان در مورد اختلافات صحبت كرد مگر اينكه به روابط بين فردي آسيب وارد شود. آنها مي ترسند كه اگر تعارض ادامه يابد، بالاخره يك نفر آسيب  ببيند و رابطه خراب شود. خرس كوچولوها مي گويند كه من از خواسته ها و اهدافم ميگذرم تا تو به خواسته ها و اهداف خودت برسي و به اين ترتيب تو مرا دوست خواهي داشت. خرس كوچولوها سعي مي كنند اختلاف و تعارض بين فردي را كم رنگ كنند، چون مي ترسند كه رابطه آسيب ببيند

سبك چهارم، روش روباه وار يا مذاكره كننده است. روباه ها هم نگران اهداف خود و هم نگران حفظ روابط بين فردي خود هستند. به همين دليل، روباه ها به دنبال نوعي رضايت و توافق دوجانبه مي گردند. آنها از بخشي از اهداف خود مي گذرند و ديگران را نيز وادار مي كنند تا از بخشي از اهداف خود صرف نظر كنند. آنها به دنبال راه حلي  مي گردند كه هر دو طرف در آن سودي ببرند و حد ميانه را مي گيرند. آنها از بخشي از اهداف و روابط خود ميگذرند تا هر دو طرف در اين رابطه سودي ببرند

سبك پنجم ،روش جغدوار يا مقابله كننده است. جغدها هم براي اهداف و هم براي روابط بين فردي ،ارزش زيادي قايل هستند. به نظر آنها اختلاف نظر يا تعارض ،يك مسئله يا مشكل است كه بايد حل شود و به دنبال راه حلي مي گردند كه هم خودشان و هم فرد مقابل به اهدافش برسد. به نظر جغدها ، حل اختلاف، روشي براي بهبود روابط و كاهش تنش بين دو فرد است. بنابراين به دنبال راه حلي مي گردند كه هم رضايت خود و هم رضايت فرد مقابل را جلب نمايند. به اين ترتيب روابط بين دو طرف حفظ مي گردد. جغدها راضي نمي شوند مگر اينكه هم تنش و هم احساسات منفي هر دو ،كاملا حل و فصل شوند