يائسگي چيست؟

يائسگی يکی از مراحل طبيعی و مهم زندگی زنان است که مشخصه اصلی آن پايان باروری و قطع قاعدگي است .آشنايی با تغييرات جسمی , روحی و روانی به زنان کمک می کند که بدانند چه چيزی در انتظار آنهاست و بتوانند با آمادگی بيشتری خود را با اين تغييرات تطبيق دهند

زمان وقوع يائسگی:

زمان شروع يائسگی در زنان متفاوت است ولی بطور کلی زنان اين پديده را بين 52-48 سالگی يا ديرتر تجربه می کنند

چگونگی وقوع يائسگی:

تغييرات عمده در يائسگی ناشی از تغييراتی است كه در عملكرد تخمدان ها و توقف ترشح هورمون ها و در نتيجه توقف تخمك گذاری اتفاق می افتد, ترشح هورمون های استروژن وپروژسترون و آزادسازی تخمك, توسط تخمدان ها انجام می گيرد . هورمون های استروژن و پروژسترون سيكل قاعدگی را تنظيم می كنند و در لانه گزينی سلول تخم و استقرار حاملگی نقش مهمی دارند. هورمون استروژن علاوه بر نقش فوق در سالم نگهداشتن استخوان ها , تنظيم سطح كلسترول خون , حفظ قابليت ارتجاعی پوست و عروق و احتمالا "كمك به قدرت حافظه موثر است. 5-3سال قبل از قطع کامل قاعدگی زنان وارد مرحله پيش يائسگی می شوند . گذشت يک سال از قطع کامل قاعدگی به اين معنا است که يائسگی اتفاق افتاده است

علايم يائسگی و چگونگی تطابق با آن:

شدت اين علايم در افراد مختلف فرق مي كند. به طور کلی علايم شامل موارد ذيل است:

1-بی نظمی در عادت ماهانه: اين بی نظمی شامل کاهش زمان و حجم خونريزی است. در صورت وجود خونريزی بسيار سنگين يا قاعدگی طولانی مدت (بيش از10 روز) و يا فاصله كمتر از سه هفته بين قاعدگی ها لازم است با پزشک مشورت كنيد

2- گر گرفتگی و تعريق شبانه : اين يک علامت شايع است . در اين حالت فرد بطور ناگهانی دچار احساس گرما در قسمت بالايي بدن خود شده , صورت و گردن قرمز و لكه های قرمز رنگ روی سينه و پشت بازوها پيدا  می شود . همزمان فرد دچار تعريق شده و پس از آن سرد می شود. در بسياری از موارد گرگرفتگی 30 ثانيه تا 5 دقيقه طول می کشد

وقتی دچارگرگرفتگی هستيد اقدامات زير را انجام دهيد:

به فضای خنک برويد و لباس خود را كم كنيد .يك نوشيدنی مانند آب يا آب ميوه خنك بنوشيد . بادبزن يا يک وسيله خنك كننده  همراه داشته باشيد. لباس با رنگ روشن و نخی بپوشيد. شب ها در جای خنك با تهويه كافی بخوابيد . از لباس خواب و ملحفه نخی استفاده كنيد

3- تغيير تمايلات و فعاليت جنسی : ممكن است در حوالی يائسگی احساس متفاوتی نسبت به فعاليت جنسی ايجاد شود . در بعضی ها ممکن است کاهش فعاليت جنسی و در برخی افزايش فعاليت ايجاد شود . در هر صورت تا وقتی يك سال از قطع قاعدگی نگذشته باشد , بايستی از روش پيشگيری از بارداری استفاده کرد

4-خشکی  واژن  : تغييرات هورمونی دوره يائسگی سبب نازكی , خشكی و كاهش خاصيت ارتجاعی واژن و در نتيجه احساس سوزش و خارش می شود و احتمال ايجاد عفونت افزايش می يابد . استفاده از ژل های نرم کننده مقاربت را آسان تر و لذت بخش تر می کند

5-خستگی و مشکلات خواب : احساس خستگی علامت شايعی در دوران يائسگی است . سخت به خواب رفتن, زود از خواب بيدارشدن و نيمه شب بيدار شدن به دليل تعريق شبانه ممكن است وجود داشته باشد . اجتناب از مصرف كافئين و مصرف يك ليوان شير قبل از خواب به رفع مشکل خواب شبانه کمک می کند

6-تغييرات خلقی : به نظر می رسد که زنان در دوره يائسگی تحريك پذيرتر و غمگين ترند و تغييرات خلقی آنها بيشتر است . اين مسئله علاوه بر تغييرات سطح استروژن می تواند ناشی از عکس العمل افراد و همسرانشان به اين دوره يا استرس های خانوادگی و دورشدن از فرزندان باشد . تمرينات ورزشی به کاستن اين استرس ها كمك می کند

7-ساير تغييرات جسمانی : ساير تغييرات عبارتند از : افزايش وزن و چاقی شكمی, كاهش توده عضلانی و افزايش و تجمع بافت چربی , كوچك شدن اندازه پستانها , نازكی و كاهش قابليت ارتجاع پوست , سردرد , مشكلات حافظه  ,سفتی و درد عضلات و مفاصل

عوارض يائسگی   

برخی از اثرات يائسگی در طولانی مدت ظاهر می شود که اين علايم ناشی از اثرات استروژن روی استخوان ها, قلب , مثانه , واژن  و پوست می باشد:

پوكي استخوان : در اثر كاهش استروژن از دست رفتن بافت استخوانی تسريع شده و منجر به شكستگی لگن , مهره , مچ , ساكروم  و ساير استخوان های بدن می شود. براي پيشگيری از اين موضوع توصيه مي شود

	دريافت ميزان كافي كلسيم و ويتامين D
	تقويت عضلات از طريق پياده وري و كاهش احتمال سقوط
	استفاده از داروهاي مؤثر با تجويز پزشك

 بيماری های قلبی و عروقی : بعد از يائسگی اثر حفاظتی استروژن روی قلب و عروق کاهش يافته و خطر ايجاد كلسترول بالا , بيماری قلبی و حمله مغزی در زنان بتدريج افزايش می يابد. براي پيشگيری از اين موضوع توصيه مي شود

	چربی كمتر و ميوه و سبزی بيشتر ميل كنيد
	بطور منظم ورزش كنيد
	وزن مناسب را برای خود حفظ كنيد
	سيگار نكشيد

  اختلالات ادراری تناسلی : خشكی و نازكی ناحيه تناسلی موجب مقاربت دردناك می شود . برای درمان از ژل های نرم كننده يا از داروهای هورمونی موضعی استفاده كنيد

بی اختياری ادراری يا دفع بی اختيار ادرار موقع عطسه , سرفه , خنده , دويدن و پايين رفتن از پله از جمله عوارض كاهش استروژن در دوره بعد از يائسگی است . اين عوارض با مداخله درمانی بهبود می يابند

ناراحتي هاي پوست و مو : خشكی و چروك پوست , نازك شدن موها و رشد سريع موی صورت در بالای لب و زير چانه از عوارض كاهش استروژن است . بهتر است سيگار را كنار بگذاريد و كمتر در معرض آفتاب قرار بگيريد

داروهای مصرفی دردوره يائسگی

  مصرف قرصهای پيشگيری از بارداری : در سالهای حوالی يائسگی اگر منع پزشکی وجود ندارد , روش خوبی است , زيرا علاوه بر پيشگيری از بارداری سبب منظم شدن عادت ماهانه , كاهش احتمال سرطان تخمدان و کاهش علايم يائسگی از جمله گر گرفتگی می شود

هورمون درمانی جايگزين : وقتی سن يائسگی فرا رسيد , می توان با مشاوره پزشک تركيبی از قرصهای استروژن و پروژسترون را جايگزين هورمون های طبيعی مترشحه از تخمدان نمود . اين درمان تركيبی ممكن است بيماری قلبی , سكته  مغزی , ايجاد لخته در ريه و ساق پا و سرطان پستان را افزايش دهد . اما اثر خوبی بر روي پيشگيری از شكستگی ناشی از پوكي استخوان و سرطان روده بزرگ دارد . در مورد مصرف هورمون بايستی حتما "با پزشك مشورت كرد

فيتواستروژن ها : مواد شبيه استروژن هستند كه در غلات و حبوبات و سبزيجات و برخی از گياهان مثل سويا و ريشه سنبل الطيب يافت می شوند . اثرات درماني اين مواد هنوز اثبات شده نيست

درمان های غير هورمونی : از جمله رالوکسيفن ، داروهايی هستند كه برای پيشگيری و درمان پوكي استخوان استفاده می شوند . برای استفاده از اين داروها بايستی با پزشك مشورت نمود