سرطان پستان يكي از شايعترين سرطان ها خانمها مي باشد. نمي توان از ايجاد سرطان جلوگيري كرد ولي در صورت تشخيص زودرس آن،‌طول عمر بيش از 90% افراد مبتلا به اين سرطان افزايش خواهد يافت

عوامل افزايش خطر

	سابقه سرطان پستان در بستگان درجه اول (خواهر ،‌ مادر و دختر) ،‌ بستگان درجه دوم (عمه ، ‌خاله و مادربزرگ)
	افزايش سن(بالاي 40 سال)
	چاقي و مصرف چربي زياد
	يائسگي ديررس (بعد از 55 سالگي ) ،‌ قاعدگي زودرس (قبل از 12 سالگي ) ، ‌بچه دار نشدن

تشخيص به موقع و سريع

	خودآزمايي ماهيانه پستان توسط خود خانمها
	معاينه توسط پزشك
	ماموگرافي

 خودآزمايی

معاينه پستان توسط خود فرد براي هر زن در هر سني لازم است و هزينه اقتصادي هم ندارد. با انجام خودآزمايي ماهيانه به صورت مرتب با خصوصيات پستان آشنا شده و در صورت بروز هرگونه تغيير، آن را در مرحله اوليه تشخيص خواهيد داد. هر تغييري در پستان به معني سرطان نيست. در واقع 80% از توده هاي پستاني سرطاني نيستند و از توده هايي كه سرطاني هستند 95% آنها توسط زناني كه معاينه ماهيانه مرتب دارند ، ‌كشف مي شوند. لذا همه خانمها بايد از 20 سالگي شروع به انجام خودآزمايي پستان كنند

بهترين زمان براي انجام خودآزمايي ماهيانه پستان 5 تا 8 روز پس از آغاز عادت ماهيانه است. معاينه ماهيانه پستان نبايد قبل  و يا حين عادت ماهيانه انجام شود زيرا پستانها متورم و دردناك هستند. پس از يائسگي معاينه را در روز اول هرماه يا هر روز مشخص ديگر انجام دهيد. در هنگام حاملگي و شيردهي نيز در اول هر ماه يا روز مشخص ديگري در ماه بايد معاينه انجام شود و نبايد در اين هنگام معاينه متوقف شود. شايعترين علامت سرطان پستان وجود يك توده سفت،‌منفرد و بدون درد در پستانها و زير بغل مي باشد لذا در معاينه پستان بايد موارد مشكوك در پستان را تشخيص داد

خودآزمايی پستان عبارت است از

	معاينه و نگاه در حالت ايستاده، ‌در جلوي آينه
	معاينه و لمس در حالت خوابيده
	معاينه زير دوش

معاينه در حالت ايستاده

مرحله اول: جلوي آينه بايستيد به طوري كه دستها در دو طرف بدن قرار بگيرد. هر دو پستان خود را از هر نظر از جمله شكل،‌اندازه، ترشح،‌توده،‌زخم، قرمزي نوك پستان و ... بررسي كنيد. البته ممكن است دو پستان كاملا قرينه نباشند ،‌ لذا عدم تقارن مختصر غير طبيعي نيست

مرحله دوم:  دستها را در دو طرف سر به صورت صاف بالا ببريد و به پستانها خصوصا از نظر فرو رفتگي پوست و تو كشيدگي نوك پستانها و ساير علائم ذكر شده توجه كنيد

مرحله سوم: در اين حالت كف دستها را پشت سر به هم قفل كرده و شانه ها را به عقب بكشيد و به پستانها نگاه كنيد و آنها را از نظر هر كدام از تغييرات ذكر شده بررسي كنيد

مرحله چهارم: دستهاي خود را در حالت ايستاده محكم به كمر فشار داده و شانه ها را به عقب بكشيد و در اين حال نيز پستانهاي خود را مانند حالتهاي قبل بررسي كنيد

معاينه و لمس در حالت خوابيده

ابتدا به پشت دراز بكشيد . براي معاينه پستان چپ يك بالش در زير شانه چپ بگذاريد و دست چپ خود را زير سرتان بگذاريد. به طوري كه پستان چپ كاملا در وسط قفسه سينه قرار بگيرد. براي معاينه پستان چپ از دست راست استفاده كنيد. در مورد پستان راست برعكس عمل كنيد. براي انجام صحيح معاينه ،‌بافت پستان را بين پوست و دنده ها فشار دهيد و دست را روي پستان بلغزانيد. تمامي قسمتهاي پستان را معاينه كنيد. براي اينكه قسمتي از نظر دور نماند ،‌ بهتر است كه از اطراف پستان به صورت دايره وار به طرف نوك پستان تمام قسمتها معاينه شود

معاينه زير دوش

در اين حالت چون پستانهاي شما خيس و لغزنده هستند بهتر لمس مي شوند. اگر پستانهاي شما كوچك هستند ابتدا يك دست را روي سر قرار دهيد و با دست مقابل با همان طرح دايره اي كه ذكر شد تمام قسمتهاي پستان را لمس كنيد. ولي اگر  پستانهاي شما بزرگ هستند  بهتر است پستان را با يك دست نگه داشته و با دست ديگر آن را معاينه كنيد

ماموگرافی

يك روش ساده عكسبرداري با اشعه ايكس است كه براي بررسي پستان به كار مي رود. ماموگرافي به پزشك كمك مي كند سرطان را در مراحل اوليه،‌يعني زماني كه درمان مي تواند موفقيت آميز باشد تشخيص دهد. ماموگرافي روش خوبي براي تشخيص توده هاي غير قابل لمس ،‌ كنترل و پيگيري توده هايي كه قبلا تشخيص داده شده اند،‌مي باشد. كليه خانمها در سن 40 سالگي يك بار ماموگرافي شده و در صورت طبيعي بودن بين 40 تا 50 سالگي به تشخيص پزشك هر 1 يا 2 سال آن را تكرار مي كنند و پس از 50 سالگي بايد هر سال يك بار ماموگرافي شوند