براي افراد مختلف چند ساعت خواب  كافيست؟ اگر چه 5/7 ساعت خواب به طور ميانگين براي بسياري از افراد مناسب است، با اين حال افرادي هستند كه با 4 يا 5 ساعت خواب به خوبي از عهده كارهاي روزمره خود برمي آيند. درمقابل افرادي نيز هستند كه به 9 تا 10 ساعت خواب در شب نياز دارند

بي خوابي نه تنها بر ميزان انرژي و فعاليت فرد و نوع خلق و خوي وي بلكه بر روي سلامتي او نيز تأثير مستقيم دارد.زيرا خواب به تقويت سيستم ايمني كمك مي كند. خستگي در هر سني منجر به كاسته شدن از هوشياري فكري و تمركز مي شود. كمبود خواب ناشي از بي خوابي مي تواند موجب اتفاقات و پيشامدهايي چه در خيابان و معابر عمومي و چه در محل كار شود

بي خوابي يك مشكل عمومي است كه ممكن است موقت يا مزمن باشد. اما اين به معناي كنار آمدن با بي خوابي شبانه نيست. يكسري تغييرات آسان و ساده در كارهاي روزمره و عادتها ميتواند منجر به بهتر خوابيدن شود

علائم و نشانه ها

	به سختي به خواب رفتن در هنگام شب
	پريدن از خواب در طول شب
	خيلي زود بيدار شدن از خواب
	خستگي در طول روز يا خواب آلودگي
	كج خلقي در طول روز

چه عواملي بر بي خوابي مؤثر هستند؟

	استرس : نگراني در مورد كار، مدرسه، سلامتي يا خانواده ميتواند ذهن فرد را بيش از حد فعال نگاه داشته و باعث شود كه وي آرامش خود را از دست بدهد. خستگي مفرط در پي بازنشستگي يا در طول يك بيماري مزمن  مي تواند پريشاني و استرس به وجود آورده و فرد را بيدار نگه دارد
	افسردگي: زياد از حد خوابيدن يا به سختي به خواب رفتن هر دو ميتواند دال بر وجود افسردگي باشد.نگراني و تشويش توأم با افسردگي مي تواند آرامش شما را سلب كرده و مانع از خوابيدن  شود
	داروها : شامل بعضي داروهاي ضد افسردگي، فشارخون بالا و داروهاي كورتيكوستروئيدي، بسياري از داروهاي بدون نسخه و آنتي هيستامين ها ميتوانند مانع از خوابيدن شوند
	تغييرات در برنامه كاري و محيط اطراف: سفر يا كار كردن در شيفتهاي خيلي زود يا خيلي دير مي تواند ريتم شبانه روزي  بدن را مختل كرده و مانع از اين شود كه فرد هر زماني اراده كرد بتواند بخوابد
	استفاده طولاني مدت از داروهاي خواب آور: اگر شما مدتي بيش از چند هفته به داروهاي خواب آور احتياج داريد، حتما با پزشك مشورت كنيد
	بيماريهاي توام با درد : نظير ميگرن ، ورم مفاصل ، آرتروز و غيره
	بي خوابي وابسته به رفتار: اين حالت زماني اتفاق مي افتد كه فرد به طور مفرط نگران اين است كه نتواند به راحتي به خواب رفته و خوب بخوابد و در نتيجه به سختي تلاش مي كند كه بخوابد. بيشتر افراد وقتي از محيط خواب هميشگي و معمولشان دور هستند، و يا وقتي تلاشي براي خوابيدن نميكنند، بهتر و راحت تر مي خوابند مثل زماني كه درحال تماشاي تلويزيون يا مطالعه هستند
	زياد خوردن در ساعات آخر شب: خوردن يك خوراك مختصر و سبك قبل از ساعت خواب خوب است اما زياد خوردن باعث ميشود وقتي دراز ميكشيد، از نظر فيزيكي راحت نباشيد و اين موضوع موجب ميشود كه سخت به خواب برويد. علاوه براين بسياري از افراد دچار سوزش معده مي شوند و اين احساس ناخوشايند ميتواند شما را بيدار نگه دارد

بيخوابي و تغييرات سن

بي خوابي با افزايش سن رايجتر ميشود. وقتيكه شما پيرتر ميشويد، تغييراتي اتفاق مي افتد كه ميتواند روي خواب شما تأثير داشته باشد

تغيير در الگوي خواب: معمولاً به واسطه افزايش سن خواب ناآرام ميشود، اما فقدان خواب آرام يك پيامد طبيعي از افزايش سن نيست. در اين شرايط شما زمان بيشتري را در مراحل 1و2 از خواب كه حركت چشمها تند نيست و زمان كمتري را در مراحل 3و4 صرف ميكنيد.  مرحله 1 مرحله انتقال تدريجي خواب است، و مرحله 2 مرحله خواب سبك است، و مرحله 3و4 مرحله خواب عميق است كه راحتترين و بهترين نوع خواب مي باشد. چون خواب شما در اين شرايط سبك است، بنابراين احتمال بيشتري دارد كه از خواب بپريد. با افزايش سن ساعت دروني بدن شما اغلب سريعتر ميشود، و اين بدين معناست كه قبل از سر شب خسته شده و به خواب ميرويد و طبعاً قبل از صبح بيدار ميشويد

تغيير در فعاليت: ممكن است شما فعاليت جمعي و فيزيكي كمتري داشته باشيد. فعاليت كردن در به وجود آوردن يك خواب شبانه خوب كمك ميكند. همچنين ممكن است شما زمان آزاد (اوقات فراغت) زيادي داشته باشيد و به همين علت، كافئين يا الكل بيشتري بنوشيد يا بيشتر در طول روز چرت بزنيد. اين چيزها ميتواند مانع از خواب شبانه شود

تغيير در وضعيت سلامت : دردهاي مزمن نظير؛ درد مفاصل،و همچنين افسردگي، اضطراب، تشويش و فشار عصبي ميتواند مانع خواب شود. مردان مسن اغلب دچار بزرگي خوش خيم غده پروستات  هستند و در نتيجه نياز مكرر به ادرار كردن خواهند داشت و اين حالت  موجب گسيختن خواب مي شود. در مورد خانمها، گر گرفتن در هنگام شب كه در نتيجه يائسگي ايجاد مي شود، ميتواند سبب  گسيختن خواب شود

ديگر  اختلالات مربوط به خواب مثل وقفه تنفسي در هنگام خواب و سندرم پاي بيقرار هم با افزايش سن به طور معمول شروع ميشوند. وقفه تنفسي در هنگام خواب موجب ميشود كه در فواصل معيني در طول شب نفس فرد قطع شده و سپس از خواب بپرد. اگر از جمله افراد داراي مشكلي هستيد كه به طور مداوم پاي خود را تكان ميدهند، اين مشكل موجب يك حس ناخوشايند در پاهاي شما شده و تقريباً يك ميل قوي شما را وادار ميكند كه پاهاي خود را تكان دهيد، و اين امر ميتواند مانع خوابيدن شما شود

مشكلات خواب و بيخوابي دركودكان و نوجوانان نيز ديده ميشود. برخي كودكان و نوجوانان حقيقتاً براي به خواب رفتن و خوابيدن در يك زمان معين و منظم مشكل دارند، چون ساعت دروني بدن آنها بيشتر به تأخير مي افتد. وقتي كه ساعت روي ديوار 10 شب را نشان ميدهد، براي اعضاي بدن آنها ساعت 8 شب است

عوارض

خواب به اندازه رژيم هاي سلامتي و ورزشهاي منظم و معمول براي سلامتي مهم است. علت بي خوابي هر چه كه باشد ، اما در هر حال بي خوابي ميتواند هم بر روي عملكرد ذهني و هم بر روي عملكرد فيزيكي تأثير بگذارد

عوارض ميتواند به طور تجمعي جمع شود. احتمال گسترش مشكلات وابسته به روح و روان افراد مبتلا به بيخوابي مزمن بيشتر از ديگران است مثل افسردگي يا اختلالات و آشفتگيهاي روحي. به علاوه، كمبود خواب، مهارتهاي شما را در حل مشكلات تضعيف ميكند و ميتواند شما را به انجام ريسكهاي خطرناك و غير ضروري وادار كند. فقدان خواب در دراز مدت ميتواند شدت بيماريهاي مزمن مثل فشار خون بالا و ديابت را افزايش دهد. همچنين خواب ناكافي ميتواند منجر به تصادفات جدي و يا حتي مرگبار شود